Dit artikel verscheen eerder op Joop.nl.

Door Ernst van den Hemel

Het is een idee dat het waard is om te doordenken: het enige dat wie dan ook in Nederland hoeft te doen om ongewenst vreemdeling te worden, is zeggen: ‘I would prefer not to’. In Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street van Herman Melville wordt verhaald over de klerk Bartleby die op een dag zonder duidelijke opgaaf van redenen simpele taken begint te weigeren. Hij antwoord op alle vragen die hem gesteld worden: ‘I would prefer not to’. Dit leidt uiteraard tot Bartleby’s ontslag en hij sterft uiteindelijk tussen de dieven en moordenaars in de gevangenis.

De Bartleby van tegenwoordig eindigt in vreemdelingendetentie: of je nu illegaal bent of niet, alleen al het zeggen ‘I would prefer not to’ leidt ertoe dat je tot ongewenst vreemdeling verklaard wordt.

De uitspraak van de Raad van State van 1 februari aangaande de ontruiming van het kraakpand Schijnheilig op 5 juli 2011 legt maar weer eens feilloos bloot wat er gebeurt met de Bartleby’s van vandaag de dag. Bij de demonstratie werden 140 mensen gearresteerd voor het niet opvolgen van een ambtelijk bevel. Hier staat normaal gesproken de straf op van een geldboete. Het verschil is echter dat 52 demonstranten hun arrestatie dusdanig onrechtmatig vonden dat zij als antwoord op de vragen van de politie antwoordden: ‘I would prefer not to’. Al deze 52 demonstranten zijn door het Openbaar Ministerie in vreemdelingendetentie geplaatst. De meest hardnekkige Bartleby heeft meer dan twee maanden in vreemdelingendetentie gezeten voor niets anders dan het zeggen ‘I would prefer not to’. De Raad van State heeft deze praktijk bekritiseerd als misbruik van bevoegdheden. Er moet een verdenking bestaan dat het gaat om een ‘vreemdeling zonder rechtmatig verblijf’ voordat overgegaan mag worden tot plaatsing in vreemdelingendetentie, en deze was in het geval van de demonstratie rondom de ontruiming afwezig. Daarmee is hier echter nog niet het laatste over gezegd. Het beleid – als iemand zich niet identificeert is die persoon illegaal en als die persoon illegaal is mag deze persoon vastgehouden worden totdat deze persoon bewezen heeft dat hij/zij niet illegaal is, een omdraaiing van de bewijslast -  blijft vooralsnog ongewijzigd, en, wellicht belangrijk, de onderliggende structuren blijven onbevraagd.

Je kan zeggen wat je wilt over het weigeren van identificatie (“you have the right to remain silent”), maar het is een veelzeggend feit dat het niet meewerken aan identificatie tegenwoordig automatisch leidt tot plaatsing in de vreemdelingendetentie. Bij de ontruiming van Schijnheilig werd een blonde Amsterdammer met een Amsterdams accent – wiens enige overtreding was dat hij zich niet identificeerde – verzocht zich binnen 48 uur uit Nederland te verwijderen omdat hij ‘ongewenst vreemdeling’ zou zijn. En het is de laatste tien jaar vaker voorgekomen dat vreemdelingendetentie ingezet wordt voor zaken die niets met migratie te maken hebben (zie bijv. ‘Nederlanders als vreemdelingen’ in het Witboek Kraken).  Dit alles zegt niet alleen veel over hoe we tegen de Bartleby’s van tegenwoordig aankijken. Dat men lastige mensen tot ongewenste vreemdelingen bombardeert, zegt ook veel over de status van de vreemdeling in Nederland. Een vreemdeling kan, na een overtreding zoals fietsen zonder licht, in een rechtssysteem verdwijnen waarvan de bevoegdheden onder druk van het huidige politieke klimaat telkens opgerekt worden. In Nederland wordt het vreemdelingenrecht gebruikt als ontmoediging van migratie. Dit beleid komt in de praktijk echter neer op een klopjacht op eenieder die zich niet kan identificeren. De simpele aanwezigheid van mensen die om wat voor redenen dan ook niet uitgezet kunnen worden (Somali’s, Iraniërs), en het frequente misbruik van deze ruime bevoegdheden, zoals het overzetten van iemand die een overtreding begaat naar vreemdelingendetentie, leidt tot excessen en een vaak uitzichtloos bestaan voor mensen  zowel in uitzetcentra als daarbuiten. Het is niet voor niets dat het vreemdelingenbeleid in Nederland al sinds jaar en dag bekritiseerd wordt door internationale mensenrechtenorganisaties, zoals Amnesty International en de UNHCR. Een overzicht staat hier.

En, tenslotte, dat het plaatsen van Bartleby’s in vreemdelingendetentie, in de woorden van de Amsterdamse burgemeester van der Laan, ‘standaardbeleid’ is, zegt ook genoeg. Laat de uitspraak van de Raad van State een begin zijn om te heroverwegen waar we mee bezig zijn, dat men niet meer, als men een overtreding begaat en zich niet kan of wil identificeren, maandenlang opgesloten kan worden, dat de categorie ‘vreemdeling’ niet meer gebruikt wordt om lastige sujetten onder druk te zetten, dat het ‘vreemdelingenrecht’ niet langer gebruikt wordt als afvoerputje van het rechtssysteem, en dat, de uitspraak van de Raad van State indachtig, het ‘standaardbeleid’ vervangen wordt door een beleid dat zowel de vreemdeling als de Bartleby’s van tegenwoordig behandelt als wat ze zijn: mensen.

Tot het zover is: let’s prefer not to.

Raad van State: vreemdelingendetentie was illegaal drukmiddel bij demonstratie Schijnheilig

Volgens de Raad van State was de inzet van vreemdelingendetentie bij de arrestatie van 140 demonstranten bij cultureel centrum Schijnheilig misbruik van bevoegdheden. Vreemdelingendetentie mag niet worden gebruikt als drukmiddel om de identiteit van mensen te achterhalen. Volgens Collectief Schijnheilig fungeert de vreemdelingenwetgeving als het afvoerputje van het rechtssysteem, dat ook nog eens misbruikt wordt door mensen actief hun rechten te ontnemen. Schijnheilig hoopt niet alleen dat deze uitspraak impact zal hebben op het beleid ten aanzien van activisten, maar dat er ook een einde komt aan het rücksichtslos laten verdwijnen van mensen in de vreemdelingendetentie.

Op 5 juli 2011 werd in groten getale vreedzaam gedemonstreerd tegen de ontruiming van cultureel centrum Schijnheilig. De ME sloeg met veel geweld in op de groep, sloot de straten af en arresteerde alle demonstranten. Een deel van de demonstranten maakte gebruik van hun recht niet mee te werken met hun eigen veroordeling en bleef anoniem. Als ‘straf’ werden 52 mensen in vreemdelingendetentie geplaatst met goedkeuren van de hulpofficier van justitie. In vreemdelingendetentie gelden niet de basale rechten die je als verdachte binnen het Nederlandse strafrecht hebt en sommige mensen zaten twee maanden vast. Dit gebeurde terwijl er geen enkele verdenking bestond dat er zich ‘illegalen’ onder de demonstranten bevonden. Bovendien zijn mensen voor slechts een overtreding (het niet verlaten van de demonstratie) overgezet naar de vreemdelingendetentie.

Burgemeester van der Laan liet destijds weten dat het toepassen van vreemdelingendetentie ‘standaard beleid’ was indien de identiteit van een arrestant onbekend was. De Raad van State maakt echter gehakt van deze praktijk. De Raad van State stelt dat er vele redenen kunnen zijn waarom iemand zijn identiteit niet wenst prijs te geven en wijst de koppeling van de aanhouding voor een overtreding met het vreemdelingentraject af.

Schijnheilig roept iedere demonstrant op contact op te nemen met info@schijnheilig.org om zo samen een massa-politieklacht in te dienen tegen deze massa-arrestatie. Verder wil Schijnheilig dat het ‘standaard politieprotocol’ dat aanleiding heeft gegeven tot deze zaak per direct door de versnipperaar gaat. Ook doet Schijnheilig een moreel appel aan iedereen om het Nederlandse vreemdelingenbeleid af te wijzen: het is een selectief beleid is dat mensen basale rechten ontzegt.

Bronnen:

Uitspraak van de Raad van State

Feitenrelaas politieoptreden 5 juli 2011

Met de film Wall Street, en de RSA Animation Rise of Capitalism. Deur open 20:00 begin film 20:30

Alvast aankondigingen voor komende avonden voor in je agenda:

Occupy College – Part II – Creatief activisme
23 februari

‘My cardboard can beat your billboard’. Wat zijn de beste, effectiefste en geestigste manieren om actie te voeren en je boodschap over te brengen? Een actieve doe- en overzichtsavond.

Occupy College Part III – It’s the economy, stupid – De groei voorbij
15 maart

Waar geld spreekt zwijgt de waarheid. Deze avond is dan ook gratis. Een debat- en discussie over de economie, haar manko’s en alternatieven. Met sprekers, film en vertier.

Occupy College Part IV – Decentralize, democratize!
22 maart

Gedecentraliseerde energieopwekking, besluitvorming, voedselproductie, you name it. Een avond over decentralisering als strategie voor een duurzame en democratische toekomst.

Drie keer raak. Met deze keer een mix van nederlandstalige pop, indie punk en stonerrock tot diep in de nacht met de volgende bands:

Vijftigjanuari
Vagelein & Vonnegut
A Descending Seashore

Gratis entree met donatie.

Een jonge vrouw, Leen, gaat verhuizen en is bezig met inpakken.
Tot plots een aantal vreemde figuren langskomen die menen haar al veel langer te kennen.
Ze zeggen dat ze komen om te helpen bij de verhuizing, maar is dat ook zo?

Inloop 19:00 uur, Start: 20:00 uur, Duur: 1 uur, VOL=VOL!
www.kwezel.nl

De zomer ging voorbij en zo ook de herfst; de Weerzin zat ondergedoken te dromen bij de kachel van mooie avonden, maar we trokken onze regenlaarzen, jassen en mutsen uit de kast en zijn speciaal voor u, maar zeker ook voor ons, de kelders en grotten van de cultuur in gedoken, want `wie zoekt zal vinden’ en in de kille, koude krochten vonden we schitterende dingen; zelfs een nieuwe plek.

De Valreep opent op 19 januari 2012 haar deuren voor iedereen die te eigenwijs is om binnen iemands cultuurbeleid te vallen en de mensen voor wie revolutie niet enkel een begrip uit een geschiedenisboek is.

Daarom presenteren we, let wel: met gepaste trots, voor u De Weerzin van 19 januari 2012.
Met op het programma onder andere: een absurde speech van Dick Cools, liedjes van Sieger en Krijn Peter Hesselink, maar liefst twee werken van sonologie studenten Jillis Kruk en Glen Ryszko, nieuwe poëzie van Maaike Haneveld, de freak jazz van EKE, piepkrak van Yedo Gibson en performances van Maria Mavridou. Zelfs Dokter Snoodaard komt voor deze gelegenheid plaatjes draaien. En we sluiten de avond af al dansend op de New Wave van Vagelein & Vonnegut.

Natuurlijk is er een open podium, dus voor die zich rotschrikkende artieste die zichzelf niet op het programma zag staan, meld je zo snel mogelijk aan door een mailtje te sturen naar info at schijnheilig.org.

Mocht je dorst hebben: neem een eigen beker mee en laat je verassen met wat warms.
Natuurlijk zijn er geen entrée gelden, want dat moet al op genoeg plekken. Kortom, wees erbij, je leeft maar een keer!

Het programma begint om 20:30 uur.

De Valreep noemt zich `de meest geïnspecteerde plek van stad aan de rafelrand van Oost’. Aanstaande zaterdag viert zij dat Amsterdam een groot cadeau krijgt. Wat betekent dat nou weer? Geen idee! En wat heeft wethouders Thijs Reuten daar mee te maken? Gaat Amsterdam dan eindelijk deze vrijplaats laten bloeien?

Vanavond in de Vondelbunker vanaf 20:00 de activistische salon met tekst en uitleg over de aanstaande actie. Kom langs om je te laten informeren en om een biertje te drinken.

Aankondiging Valreep: http://valreep.wordpress.com/

Filmpje: http://voetnoot.org/tag/thijs-reuten/

____________________________________________

Waar: VoNdelBUnker

Wanneer: DondDErdaG 15 deCeMber

Hoe laat: 21.00 uur sTArT WOrkshOp

24.00 uur LAuNch GLUUR 9 mEt BAr

* Presentatie over fanzines

* Wat is GLUUR?

* Nieuwe redactionele formule van GLUUR

* Zelf vormgeven met schrijvers van GLUUR!

* Expositie GLUUR 9 en een half!

* Launch van GLUUR 9 met Bar

_____________________________________________

Op donderdag 15 december kan je vanaf 21.00 uur in de vondelbunker mee schrijven, knippen, plakken en werken aan GLUUR Nr. 9,5. Dat kan je daar doen in samenwerking met een van de schrijvers van GLUUR.

GLUUR nummer negen en een half is de opvolger van GLUUR NR. 9 en zal als “collectors item” in januari 2012 uitgebracht worden.

Het gaat goed met GLUUR! De inhoud getuigt meer en meer van radicale, maar ludieke anarchistische standpunten. GLUUR Nr 9. is inmiddels af zal op 4 verschillende plaatsen in Amsterdam verkocht gaan worden. De mensen die een “sneak preview” hadden, waren laaiend enthousiast! Na de workshop in de vondelbunker wordt GLUUR Nr. 9 feestelijk gelanceerd! Wees daar of wees vierkant!

De vondelbunker wordt momenteel gehuurd door Schijnheilig; het kunstenaars collectief dat afgelopen zomer hardhandig werd ontruimd en ten prooi viel aan ernstig justitieel machtmisbruik. Het is niet toevallig dat GLUUR het aanstuurt op een nauwe samenwerking met Schijnheilig. De reden daar achter is een open politieke deur…

Tot donderdag de 15^de !

Namens mijn hoofdredacteur FRaNcK TiC … gegroet …

Ome G.

Medewerker van GLUUR

Money would be distributed to the UK Occupy movement and to encampments around the world.”